de aanloop

Plattegrond uit: ‘Grootschalig geweld’. Brochure van de Koninklijke Marechaussee.

Zondag 22 februari

Het was erg gezellig in de Piersonstraat, binnen en buiten de barricades. De sfeer was ontspannen.

Radio Rataplan gaf er doorlopend nieuws over onderhandelingspogingen en over de ME-ers die in grote getale onderweg zijn. Gemeld werd dat de advocaten Chris Aarts en Jeroen Claassen een gesprek hebben gehad met burgemeester Hermsen en hoofdcommissaris Hetterscheid. Tijdens dit gesprek, dat op verzoek van de laatste twee plaatsvond, is er gepraat over de ontruiming en over het te verwachten geweld van de kant van de krakers. De indruk van Chris was dat ze met de zwaarste dingen rekening willen houden. Dat wil zeggen dat de ontruiming wat hun betreft zo’n overmacht moet zijn dat het zo snel mogelijk moet gebeuren. Chris en Jeroen zouden moeten bemiddelen dat wij geen geweld zouden gebruiken en in ieder geval rustig weg gaan. Wij hebben Chris laten antwoorden dat elk geweld dat hier gebruikt zou worden vanuit de gemeente zou komen en niet door ons. En dat wij dus niet weg zullen gaan en dat wij vinden dat als er geweld wordt gebruikt en als er gewonden vallen dat dat een keuze van hun is. Verder heeft Chris aan de burgemeester en de commissaris laten doorschemeren dat voor zover hij wist er geen molotov-cocktails gebruikt zouden worden.

Later komt er een verslag van de onderhandelingen met Ad Lansink: Ik ben daarstraks met een aantal mensen naar de heer Lansink geweest. (…) Wij hebben de heer Lansink onze eisen verteld, dat houdt dus in geen Zeigelhof en behoud van de woningen, medezeggenschap over de toewijzing. We hebben hem uitgelegd dat het heel belangrijk is, dat hij vandaag nog een hele hoop kan doen om een gewelddadige ontruiming te voorkomen, om de Zeigelhof tegen te houden. En hij weigert op allerlei manieren erop in te gaan. Hij blijft volhouden dat het een onmogelijke zaak is om onder deze druk te praten. Ik heb zelf de indruk dat hij gewoon niet toe wil geven waar de fouten zitten en dat ze gewoon continu alles op elkaar afschuiven. En vooral de verantwoordelijkheden voor de hele gang van zaken rond het doorgaan van die Zeigelhof op elkaar afschuiven. Ik heb ook de indruk, ook al zegt hij dat niet, dat hij verschrikkelijk bang is geworden, maar dat hij dat ook niet toe wil geven. Maar hij is wel, meteen nadat wij met hem gepraat hebben, op Hermsen afgestormd. Wij hebben van verschillende CDA-leden gehoord dat ze niet meer achter de Zeigelhof staan.

Lansink had zondagmiddag een gesprek met een radioverslaggever. Deze stelde de volgende vraag: “Als ik nou diep in het hart van de fractievoorzitter van het CDA kijk, vindt u het dan goed dat die garage er komt?” Waarop Lansink het historische antwoord gaf: “Ik vind het goed dat die er komt als symbool van het feit dat wij niet over ons heen laten lopen met methoden die ontoelaatbaar zijn en dat is ook mijn punt op dit moment: de rechtsorde is in gevaar.”

In de loop van de middag werd via de radio omgeroepen dat het zeker is dat de ontruiming op maandagochtend tussen 5 en 6 plaats zal vinden. Iedereen wordt opgeroepen om voor ’s avonds 10 uur binnen te zijn.

Het werd bekend dat er ’s ochtends tijdens de erediensten in de kerken een brief is voorgelezen van de Raad van Kerken, waarin werd gezegd dat ze achter de acties staat en waarin radio Rataplan wordt geprezen.

Nijmegenaren worden opgeroepen om affiches voor het raam te hangen tégen de Zeigelhof. Daar wordt veel gevolg aan gegeven. Radio Rataplan vraagt mensen in het centrum de radio-luidsprekers buiten te zetten zodat de mensen op straat kunnen volgen wat er gebeurt.

Vanuit het Jeugdcafé wordt het idee geopperd dat iedereen zich ’s maandags ziek meldt, ziek van het gemeentebeleid, ziek van de parkeergarage.

Tegen de avond kwamen er meer berichten binnen over de manoeuvres van de politie. “Vanuit Apeldoorn zijn ME-busjes onderweg, in Grave staan op het kazerneterrein een pantserwagen, twee of drie waterkanonnen, drie range-rovers, zes ME-bussen, twee hondenwagens, twee centuriontanks, arrestantenwagens en diverse marechausseebussen.” Ook werd bekend dat ziekenhuizen en GGD tussen 9 uur zondagavond en 12 uur maandagmorgen in verhoogde staat van paraatheid zijn gebracht. 

Het werd duidelijk dat het echt ging gebeuren. De talrijke kinderen die de zondagmiddag gezellig met de ouderen op het plein hadden doorgebracht, werden naar huis gebracht. De gezelligheid was voorbij, de machinerie was op gang gebracht.

O’42

In 0’42 is het de hele nacht druk, natuurlijk staat radio Rataplan aan. Mensen lopen in en uit om koffie te drinken en informatie uit te wisselen.

Als rataplan oproept om de ME zo veel mogelijk bezig te houden gaan er mensen aan de slag om een barricade op te werpen in de Van Broeckhuysenstraat. Ze lopen terug naar 0’42 als er plotseling ME-busjes verschijnen op de ventweg. Uit de rijdende bussen springen ME-ers die her en der wat klappen uitdelen en dan weer in de busjes springen. Even later gaan ze voor O’42 staan. Niemand kan er meer in of uit. Om volslagen onduidelijke redenen vertrekken ze na een half uur. Later bedenkt iemand dat ze het café hebben afgesloten op het moment dat Rataplan werd kapotgemaakt. Misschien gebeurde het uit angst dat er mensen vanuit het café naar de Pontanusstraat zouden gaan om Rataplan te helpen.

Het café zit vol mensen die graag iets willen doen maar ook niet precies weten wat. Veel verbeten gezichten, maar ook enkele sensatiezoekers. Jonge jongens die een dronken indruk maken staan liedjes te zingen en halve liters bier naar binnen te werken. Gelukkig zijn de meeste aanwezigen met de actie bezig. Regelmatig gaan er mensen de stad in om te kijken of ze nog iets kunnen doen. Iedereen heeft wel vrienden, vriendinnen of bekenden vóór of achter de barricades.

Vanuit het café van O’42 gaan mensen proberen het Keizer Karelplein te blokkeren. De ME drijft ze terug. En dan gebeurt het: tanks daveren over de singel. “Sieg heil” wordt er geroepen. En dan komt de ME weer opzetten. Plotseling wordt er een charge uitgevoerd. De ME’ers slaan niet, ze jagen gewoon iedereen het café in.

De ME trekt zich terug. Langzaam maar zeker loopt het hele gebouw vol mensen die terugkomen van de ontruimde blokkades. Overal consternatie, iedereen is vreselijk aangeslagen.

Dan ineens wéér een charge. De ME rukt verder op. Ze achtervolgen mensen tot in het gangetje naast het gebouw, slaan mensen die net half versuft uit de blokkades kwamen het gebouw in en rukken op tot aan de deuren. Er is bijna paniek binnen, het gebouw puilt werkelijk uit van de mensen. Rond negen uur trekt de ME zich terug, begeleid door een hagelbui van stenen.

De Kraakkroeg in de Pontanus, zondagmiddag.

Een volle kroeg met het geluid van radio Rataplan op de achtergrond. Via de radio wordt gevraagd of mensen koffie willen brengen voor de mensen vóór en achter de barricades. De zinnen zijn nauwelijks uitgesproken of de eerste mensen staan al op de stoep. Ze brengen niet één pak, nee‚ dozen vol met van alles en nog wat. Binnen een half uur is de chaos niet meer te overzien; geld, etenswaren, berichten voor de radio, Jantje die Pietje zoekt, solidariteitsverklaringen, affiches die er moeten zijn en er niet zijn, mensen die willen rijden, wéér zoveel ME busjes gesignaleerd.

Het kraakpand aan de Pontanusstraat

Ik realiseer me dat het hier precies een week geleden allemaal begonnen is. Slechts enkele mensen wisten wat er zou kunnen gaan gebeuren. Niemand had verwacht dat het langer dan twee dagen zou duren.

De kraakkroeg diende aanvankelijk als plek waar mensen van binnen de barricades even konden bijkomen, een slaapplaats voor mensen van buiten de stad, het contactadres met de advocaten, een punt van waaruit acties ondernomen konden worden.

Hoe dit mogelijk is begrijp ik niet, waarom al die mensen ineens op de been zijn is me een raadsel, ik geef het op om er een verklaring voor te vinden en laat me het zoveelste briefje van honderd in de hand drukken.

Een muur in de Kraakkroeg

Een groep blokkademensen vertrekt richting de Pierson. Ik geef ze een stencil met juridische adviezen mee en vraag of ze citroenen hebben en dikke jassen. Dan komt het bericht door, dat de ME bezig is de boel af te sluiten. Mensen vertrekken haastig. Een kleine groep blijft achter.

De hele nacht is het onrustig. De eerste gewonden komen binnen. Ze hebben klappen opgelopen bij de gevechten in de stad. Ik ga even slapen en wordt tegen vieren verkrampt wakker. Nu gaat het gebeuren.

Rond half zes komen de mensen van de radio naar beneden gestormd. Een inval! We gaan allemaal bij elkaar staan. Tien minuten later zijn ze verdwenen en kunnen we de schade opnemen. Als ik de ravage zie word ik woedend.

We kunnen nu niets anders doen dan afwachten. Om niet stil te hoeven zitten beginnen we de kroeg op te ruimen.

Dan komen de eerste mensen van de Bloemerstraatblokkade binnen. Mijn maag draait om als ik hun verhalen hoor.

De stem van Jan op de radio:”….anders wordt er geschoten.” ”…ME op de Eenhoorn..” “…overal gassen..” ”….de tank breekt nu door de barricade, we gaan uit de lucht uit..”.

Steeds meer mensen komen terug. Iedereen huilt, er is niet genoeg ruimte in de kroeg. Ik sjouw met koffie rond. Dan arriveert eindelijk de groep van binnen de barricades.. Gelukkig, ze zijn er.

De ontruiming

Chronologie van de ontruiming

– Rond 18.30 sluit de ME alle toegangen tot het pleintje af. Desondanks weten nog enkele honderden mensen via daken van omringende huizen binnen te komen.

– Om 23.00 start er een vreedzame demonstratie van meer dan 2500 mensen. Deze vertrekt vanaf de Waag en ontmoet even later een demonstratie van 1500 mensen die vertrokken is vanaf het KWJ-gebouw. Samen trekken ze verder.

– Rond 24.00 komt de stoet aan op Plein ’44. Voor de bioscoop Carolus voert de marechaussee een charge uit. Er worden later barricades opgeworpen, o.a. in de Burchtstraat en de Groesbeekseweg.

– Rond 4.30 worden er barricades opgeworpen met auto’s bij de Limos-kazerne. Rond diezelfde tijd valt de BSB valt de Pontanus binnen om radio Rataplan uit de lucht te halen. 

– Om 5.00 uur begint er weer een demonstratie vanaf de Waag.

– Rond 5.30 begint de marechaussee met het verwijderen van de geweldloze blokkade aan de Bloemerstraat. De mensen uit de Bloemenstraat sluiten zich aan bij de mensen van de demonstratie die vanaf de Waag vertrokken was. Ze blokkeerden het Keizer Karelplein.

– Rond 6.00 weet de BSB op het dak van de Eenhoorn te komen. 

– Rond 6.30 worden er waarschuwingspamfletten uitgestrooid uit een helikopter. 

– Rond 7.00 begint de ontruiming van de blokkade in de Karregas en daarna de blokkade in de Piersonstraat.

– Nadat de blokkades verwijderd waren schoot de marechaussee een enorme hoeveelheid traangas op het pleintje, waar nog zo’n 300 mensen waren. Toen de tanks door de barricades in de Piersonstraat en Karregas gebroken waren trokken de mensen weg van het plein. Mensen werden het centrum uitgedreven. De hele dag vonden er gevechten plaats in de gordel om het centrum, van het Stationsplein tot aan het Traianusplein.

Zondagavond

Rataplan:

“De Augustijnenstraat van Plein ’44 naar de Waag staat propvol met mensen die nu aan het demonstreren zijn tegen de parkeergarage. En het zijn allemaal mensen die niet op de barricade of de blokkade zitten. Dus mensen die het op een andere manier willen doen, dus op hun manier. Dit is gewoon fantastisch dat er zoveel mensen zijn.”

“Tweeduizend zelfs wel meer dan tweeduizend mensen die hebben het voor elkaar gekregen dat er weer honderden mensen zich bij de blokkade kunnen voegen, zodat de ME, ja die is weg moeten gaan. De zaak ligt weer open, dus mensen die zich bij ons willen voegen vannacht laten die dat snel doen zolang het nog kan.”

“In de Molenstraat is er een ontmoeting geweest tussen twee grote groepen mensen. De ene groep, ongeveer tweeduizend, en de andere groep misschien ook wel tweeduizend man. De ene groep kwam van richting Keizer Karelplein en de andere groep kwam van richting Plein ’44, want op het Plein is de Bloemenstraat afgesloten. Je komt er niet meer door, ook niet via het Kolpinghuis.”

De twee groepen ontmoetten elkaar in het midden van de Molenstraat, sloten zich aaneen, keerden in een keer om en gingen richting Keizer Karelplein waar een soort omtrekkende beweging gemaakt werd, zodat het verkeer op de wegen die naar het plein toe gaan, volkomen vast is komen te zitten. De demonstratie weet eigenlijk niet goed waar die heen moet gaan. Die kan dus eigenlijk ook niet in banen geleid worden, zodat er op het moment alleen een soort omtrekkende beweging gemaakt wordt van het Kolpinghuis naar het Keizer Karelplein, waar een keer omheen gelopen wordt. Dan weer via de Molentraat naar Plein ’44.

Rataplan:

“Het is echt schitterend. Ik hoorde ook dat bij het station, waar voorheen busjes stonden om mensen op te vangen, het ook weer vrij is. Er komen steeds meer mensen vanuit de treinen op het station, waarvandaan dan ook. Uit Amsterdam hoorde ik dat er net 200 man gekomen die zich aansluiten en het blijft maar binnenstromen. Dus de sfeer is optimaal, geweldig, het is ongelooflijk. Ik tril er bijna van.”

“Nou moet ik effe doorgeven dat Moeke Nas een pan soep door de ME-linie heeft gekregen, eindelijk, en tweehonderd frikandellen. En verder dat de mensen op het Keizer Karelplein een beetje moeten uitkijken omdat daar de smerissen op werkelijk een gore manier op mensen inrijden en proberen gewoon mensen dood te rijden.”

“Ik kom net van de blokkade van de Bloemerstraat. De demonstratie is weer teruggekomen op Plein ’44. Er zijn verschrikkelijk veel mensen. Er wordt over’ en weer gezongen en geschreeuwd, ja van alles. Het is gewoon helemaal te gek wat er allemaal gebeurt. Daarbij reageert de politie helemaal paranoia. Zodra de mensen van de demonstratie aankwamen renden ze als gekken, helemaal terecht dus, als gekken richting Plein ’44. Terwijl dit helemaal niet nodig is, de mensen kwamen gewoon aan en ze maken duidelijk dat ze gewoon die verdomde garage niet willen hier.”

“In een aantal winkels op de Molenstraat verschansen zich de ME.” 

“Hallo. Ik wil effe vertellen hoe het buiten de barricades de laatste twee uur gelopen is. En dat is werkelijk onvoorstelbaar goed. Maar eerst, er zijn een paar oproepen door de radio gekomen om naar het KWJ-gebouw te komen. Dat was best wel weer spannend of daar weer mensen op af zouden komen. Nou de opkomst was onvoorstelbaar goed en het enthousiasme ook.”

“Daar is toen opgeroepen om morgenvroeg mee te doen aan de blokkade tegen de ME, maar het enthousiasme was zo groot dat we gelijk een demonstratie afgesproken hebben voor een half uur later. En in dat half uur zijn er ja, met schattingen is het altijd in het wilde weg, ik denk wel vierduizend mensen gekomen en door de stad gelopen. Het is geweldig. We zijn vanaf de Waag vertrokken naar beneden, langs Plein ’44. Het lijkt dat er al meer dan tweeduizend mensen vertrokken te zijn. Bij de Molenstraat kwamen we de andere demonstratie tegemoet. Daar botste de twee demonstraties tegen elkaar op, wat een enorme hilariteit gaf. Dat heeft zich allemaal tot een stoet geformeerd en toen zijn we naar het Keizer Karelplein getrokken. Dwars tegen het verkeer in. Hebben we op het hele plein een rondje gedraaid, of rondje draaien, we stonden er gewoon, het hele plein stond vol. Plein stond vol, zei je? Te gek.”

Als de demonstratie zonder incidenten verlopen is, stroomt Plein ’44 vol. Daar wordt zo rond 24.00 uur spontaan een blokkade gevormd om de laatste ingang naar het afgezette terrein open te houden. De blokkade vormt zich voor de Carolusbioscoop en Filmpost (hoek Bloemerstraat-Plein ’44). Dáár al laten politie en leger duidelijk zien dat ze niet geloven in het principe van geweldloosheid. Op een ongelooflijk harde manier wordt deze blokkade door de marechaussee uit elkaar geslagen.

Anoniem: Het peloton liep echter als een kudde dolle stieren, zonder enige waarschuwing vooraf, op ons in en sloeg en trapte op alles wat ze voor de voeten kwam. Opgejut door iemand achter het peloton met een megafoon, sloegen ze iedereen van het trottoir tot aan de hoek met de Bloemerstraat.

Gelegenheid om rustig op te staan is er niet, want de marechaussee begint al na luttele seconden met kracht, gerichte klappen met de wapenstok uit te voeren op het hoofd, in het gezicht ect. Daarbij wordt er door enkele leden van de marechaussee geschopt met de laarzen. Personen die in het nauw zitten of die weerloos op de grond liggen of zijn gevallen worden geslagen.

Rataplan:

“Plein ’44 wordt ontruimd door de koninklijke marechaussee. Dus dat is misschien even belangrijk om te horen!”

“Nou ik kwam van de binnenplaats naar buiten toe, en op een gegeven moment waren er, samen met die demonstratie van het KWJ, 500-600 tal mensen. Die stonden daar en gingen op een gegeven moment op de grond zitten voor de bioscoop. En toen sprak er in een keer een wagen van de ME en die zei:”hier spreekt de wet, verwijderd u, anders wordt er geweld gebruikt.” Op het moment dat die mensen daar zaten kwam in een keer de marechaussée eraan met die ijshockey-uitrusting. Met stokken en helmen. En die zijn daar gaan slaan op die mensen. Het was niet normaal. Ik kon er niet langer tegen en ik ben echt weggelopen.”

Marie-José: Toen ik zondagavond 22 februari tegen 23.00 uur, samen met een vriendin en ‘gewapend’ met een tasje met drank, broodjes, een wollen muts en dikke handschoenen in het centrum van de stad aankwam, was ik te laat om nog een van de blokkades rond de Pierson binnen te komen. De ME had alle sluipwegen ontdekt en afgesloten. We waren te laat omdat mijn vriendin me nog had trachten over te halen om niet te gaan. Niet omdat ze tegen de hele actie zou zijn, maar omdat ik geen normaal gezond mens ben. Ik heb al kanker gehad en daarna heb ik door de anti-kankermedicijnen een hersentrombose gehad, als gevolg waarvan ik halfzijdig verlamd ben geweest. Ik ben nog steeds niet erg snel ter been en ook verder erg kwetsbaar. Ik ben toch gegaan omdat ik overtuigd was van de juistheid van de kraakactie. Toen we tegen 23.00 uur in de Molenstraat aankwamen, trok daar juist een zingende en uitgelaten groep mensen door de straat. Elke ME-post was een pleisterplaats waar halt werd gehouden voor een aubade: “Er staat ME in de gang.. ja, ja. ME in de gang.. ja, ja, ME in de gang bij kraker Jansen. Kortom het was gezellig. In die sfeer trok ik met de inmiddels twee vriendinnen zingend door de stad, tot er op Plein ’44, bij de Bloemerstraat, tussen de bioscopen Luxor en Carolus halt werd gemaakt en we met een groep mensen stonden te overleggen wat verder te doen. Wij stonden met ons drieën bij Carolus, rond 24.00 uur, toen vanuit de Molenstraat een stel blauwe bussen het plein opdraaiden. Vanaf dat moment ging alles razendsnel. Uit de bussen sprong een grote groep witgehelmde uniformdragers met schild en knuppel, naar wij dachten ME-ers, maar het bleek marechaussee te zijn. Er werd geroepen: “Ga zitten, zitten gaan.” Goed ik ging zitten en bleek op de eerste rij te zitten naast een van mijn vriendinnen. Toen ze bloeddorstig met hun knuppels zwaaiend op ons af stormden, dacht ik nog: “Dat kan niet, dat kunnen ze niet doen, ze zullen ons wel gewoon wegdragen.” Deze naïeve gedachte had ik nog niet uitgedacht toen ik nog alleen maar uniformbenen om me heen zag staan. Vanaf dat moment daalden drie knuppels op me neer, keihard, in hoog tempo en overal waar ze maar raken konden. Maar eerst sloegen ze de verdediging boven mijn hoofd, mijn tas, weg, en daarna begonnen ze als razende op mijn hoofd te ranselen. Pijn en ontzetting, maar ook een beetje een gevoel van “Dit kan gewoon niet”. Ze ranselden me echt zo hard, dat ik dacht: “Ze slaan me dood” — en ik schreeuwde, maar ze ranselden door tot ik niet meer schreeuwen kon en bewusteloos was. Wie me, op welke manier uit die hel gesleept heeft, weet ik niet, maar toen ik weer bij mijn positieven kwam stond ik met een vriendin midden op het plein. Ik had zo’n natte kop dat ik dacht onder het bloed te zitten. Was niet het geval, angstzweet waarschijnlijk. Mijn vriendin had er ook flink van langs gekregen en liep verdwaasd rond toen we elkaar weer vonden. Huilend grepen we elkaar vast en kwamen in een groep hollende opgejaagde mensen terecht aan de andere kant van het plein.

foto: Gerlo Beernink

Rataplan:

“Op het ogenblik wordt Plein ’44 ontruimd. Er zitten ongeveer vijfhonderd mensen hier op het plein. Ze worden aan drie kanten omringd en ze laten een uitgang open om de mensen weg te laten lopen. Het is ongelooflijk dat ze dat doen want die mensen doen niets, nauwelijks verzet. Dit hebben we net al gehoord van Gerrit. Dat daar verschrikkelijk op in geslagen wordt.”

“Het wordt ontzettend belangrijk dat de EHBO-post in het Kolpinghuis geopend wordt. Het is belachelijk dat we daarvoor helemaal naar de Stijn Buysstraat moeten gaan of op de Pontanusstraat in het Kraakkroeg, daar zit ook een arts en een verpleegster.”

Anoniem: Een grote groep mensen wordt in de Augustijnenstraat teruggedrongen. Bij deze groep behoorde ik ook. Als de ME tijdens het terugdringen versneld, weet niet iedereen van die groep weg te komen. En enkele mensen vielen op de grond. Op deze mensen werd door de ME bijzonder hard ingeslagen. Toen ik iemand hielp om overeind te komen, kreeg ik een slag met de wapenstok op mijn hand. Bij de eerstehulppost van het Radboud ziekenhuis bleek dat mijn wijsvinger gebroken was.

Na de brute charges gaan velen naar huis. Doch een deel van de groep blijft in de stad en werpt als reactie op het gewelddadige optreden van de marechaussee barricades op. Dit gebeurt o.a. op de Burchtstraat en de Groesbeekseweg.

Rond 4 uur nachts was ik in de Burchtstraat bij V&D. Daar was een barricade. Vlakbij werd er door de gemeente aan de weg gewerkt. De stenen die daar lagen hebben we gepakt en midden op straat gegooid, Op dat moment kwam de ME en er volgde een echte confrontatie. Er was een groep jonge mensen en het was een echt gevecht.

Rataplan:

“Op de Burchtstraat schijnen barricades te liggen. Er moeten daar brandende barricades zijn, die worden heftig verdedigd en de marechaussee voert daar hevige charges uit. De brandweer is aanwezig, dus er wordt al geblust.”

“Er wordt net verteld dat er nog steeds charges zijn op de Burchtstraat.”

Zondagnacht rond 3.30 uur: De hele avond had de KWJ al de oproep gedaan om te gaan demonstreren. Dat resulteerde in een auto-blokkade bij de Limoskazerne om de ME te verhinderen te vertrekken. De mensen die daar bij betrokken waren zijn daar toen uit elkaar geramd. Met pantservoertuigen zijn toen de auto’s weggesleept.

Rataplan:

“Die pan soep van zestig liter die komt niet bij de barricade want de ME heeft ze omgeflikkerd. De klootzakken.”

“Alle mensen hier op de barricade en blokkade willen solidariteit betuigen met de barricade bij de Limoskazerne. Er zijn daar een heel stel sloopauto’s voor de poorten gesleept, daar is dus een barricade. Ik hoop dat die tanks er niet lans kunnen. En mensen hou het vol daar, doe je best, we staan helemaal achter jullie.”

“De kazerne aan de Gelderselaan die is aan de voorzijde helemaal gebarricadeerd. Alleen achter aan de Fazantstraat is nog een opening.”

“De blokkades bij de kazerne die werken uitstekend. Er zijn al drie poorten bezet. En als er nog meer auto’s zijn, dan moeten die naar de Gelderselaan komen. Dus er kan nog wet wat bij. Maar het is op zich al een aardige blokkade daar. Het schijnt goed te werken.”

“40 ME busjes op weg naar de Piersonstraat.”

Het Binnenkomen

Frans: …..drie truien, twee jasjes, sjaal, muts – vlug vlug – citroen, met de auto naar de stad gebracht, in de demonstratie. Godverdomme, alles is afgesloten… door helmen, stokken en schilden.

Zondagavond half zeven was er groot alarm. De ME had de toegangswegen naar de blokkades en barricades afgesloten. Maar mensen stroomden binnen via allerlei sluipwegen en sloten zich aan bij de blokkades. Anderen ging achter de barricades staan.

Anoniem: Zondagavond toch maar de trein genomen naar de Piersonstraat. In Nijmegen aangekomen wisten enkelen van de groep van 12, voornamelijk uit de Grachtengordel, de weg. Vlakbij de Piersonstraat stuitten we op een demonstratie van zo’n 3000 mensen. We wilden ons hier niet gelijk bij aansluiten want we wilden eerst nog proberen achter de barricades te komen. Via een lege winkel of zoiets en verscheidene daken kwamen we daar aan. Onze weg werd bijgelicht door een hele serie personen met zaklantaarns: goed georganiseerd, dacht ik.

Theo: Zondagavond snel op de fiets na de zoveelste paniek oproep van Rataplan. Eerst dacht ik, het zal wel loslopen. Gemakkelijk langs ’t gangetje van Hilckman dacht ik, maar daar stond het al vol klootzakken. Maar gelukkig ging op de Molenstraat een deur open van een sympathisant. Gewoon een Nijmeegse die een Zeigelhof garage ook niet ziet zitten. Achter de barricades m’n spullen gelegd en toen wilde ik mee gaan demonstreren. Op dat moment kwam er een demonstratie aan. We liepen wat te schreeuwen door de stad en overal verschenen ME-ers en marechaussee die de deuren van sympathiserende Nijmegenaren afsloten. Godver…, ik kon er niet meer in.

Anoniem: Samen met een aantal mensen die ik niet ken gaan we op zoek om op een andere manier binnen te komen. Via een huis op de Molenstraat is er een mogelijkheid om op het Piersonpleintje te komen. Steeds kunnen er maar een handjevol mensen naar binnen. Een smalle lange trap op, door een klein keukentje het dak op. Over een smalle loopplank in het donker. Van het ene dak naar het andere lopen. Weer een steile trap in het donker, nu omlaag. Op het pleintje aangekomen worden we enthousiast begroet.

Jeanneke: Rataplan, die nu ook op de Bloemerstraat-blokkade te horen is, draait opbeurende muziek. Dat doet me goed. En het meezingen van Monty Pythons ‘always look at the bright side of life’ werkt als een goede uitlaatklep voor mijn angst.

Frans: Op de blokkade werden we vaak veel gewaar van de demonstraties buiten de ME afzetting. Niet alleen zagen we vaak ME-busjes heen en weer rijden over de Bloemerstraat, een duidelijk teken dat er ook ergens anders mensen actief waren, ook kwamen vaak demonstraties bij de ME-afzetting, bij de Bloemerstraat, hoek plein ’44. Bij onze blokkade klonk op die momenten telkens de leus: ME weg ermee, en ook de veranderde versie van het liedje van Dorus: “zorg dat je er bij komt, bij de blokkade, bij de blokkade moet je zijn”. Op sommige momenten probeerden we zelfs een canon met de mensen op het plein op de wijs van ‘vader Jacob’….”Burgemeester, burgemeester, slaapt gij nog slaapt gij nog, alle krakers roepen, alle krakers roepen, woningnood, woningnood!.”

Jan: Veel last heb ik gehad van mijn rechter middenvoetsbeentje. Daar is veel eerder in de nacht op getrapt. Een week pijn. Een plotselinge charge van de ME moest de blokkade enkele meters terugdrijven om een putje te kunnen bereiken waarmee het water op het Piersonplein kon worden afgesloten. De zitblokkade werd toen al zeer hard door de ME aangepakt. Ik zat midden vooraan, een dranghek werd half op ons gedrukt om ons terug te drijven. Toen dat niet snel genoeg gebeurde sprong een ME-er over het hek en begon wild te trappen op de mensen onder hem. Mij trapte hij daarbij op m’n rechtervoet.

Willem: Ondanks dat het door de toevloed van mensen steeds gezelliger werd, bleef ik onrustig. Dan weer hier heen wandelen, dan weer daarheen. Steeds uitkijken naar mensen die ik kende. Een tijdje aan het kampvuur zitten, af en toe omdraaien omdat de ene helft van m’n lichaam bevroor en de andere verbrandde. Toch maar proberen wat te slapen. Een huisje opzoeken, alles vol. Nee, toch een klein plekje in een hoek. Slaapzak over me heen en proberen te pitten. Lukte natuurlijk niet. Steeds weer kwamen mensen binnen. Niet kunnen slapen, dan maar een strip lezen. De rumfles ging rond, lekker. Praten met de buurman over de ontruiming.

De stemming in de ‘radiokamer’ werd steeds uitbundiger. Iemand kwam binnen met zakjes friet. Die waren meegenomen door mensen die weer door een nieuwe sluiproute waren binnengekomen. Ze waren door een frietboer meegegeven. Weer iemand kwam binnen en vertelde dat over de ME heen zakjes friet naar de blokkade waren gegooid.

Corynne: De radio die de een na de andere oproep doet, een geweldige demonstratie in de stad, een autoblokkade bij de kazerne, de Graafseweg die opgebroken werd. Daarna de charges op plein ’44.

Peer: Nog een lekkere blow en dan pitten want morgen zullen die knuppeltjes wel in alle vroegte hardhandig op de deur tikken. Later bleek dat ze ons ook nog op een gasontbijt zouden trakteren. We hadden met een groepje bekenden een slaapkamertje in een van de huisjes gereserveerd. Dat er nachts nog zulke ontzettende toestanden zijn geweest buiten de barricades is volledig langs mij heen gegaan. Ik heb wel gejoel en lawaai gehoord maar dat daarbuiten nog duizenden mensen in de weer waren, daar had ik geen benul van.

Rataplan:

“Alle ME-ers rijden momenteel richting Nijmegen.”

“Ik sprak net met Wim en die kent nogal veel mensen in Nijmegen, en die komen echt pas om 10 uur. Hij vindt dat ze nu maar moeten komen.”

“We krijgen hier het bericht binnen dat de ME met volledige uitrusting bij de Piersonstraat is gearriveerd. Dus met helmen en schilden. Ze gaan de hele boel afsluiten. Zelfs het steegje schijnt al helemaal vol te staan. Dus mensen thuis kom maar snel hier naar toe. Probeer groepen te vormen en alsnog binnen te komen. Wij weten niet hoe het met de ME in de Bloemerstraat en Karregas is, maar vermoedelijk zal dat dan ook wel snel dicht gaan.”

“Mensen, een dringende oproep. Nú naar de Piersonstraat.”

“De mensen moeten er wel op rekenen dat ze dan de hele nacht hier moeten blijven, omdat het dus zeker is dat de ontruiming morgenochtend plaats vindt.”

“Er is hier groot alarm. Ik weet niet wat het inhoud, maar ik ga nu naar buiten.”
“OK, dus gewoon groot alarm, dus iedereen die dit hoort die moet nu naar de Piersonstraat komen!!”

“Mensen blijf komen. Als je nu niet komt kom je er misschien niet meer in.”
“O ja, de mensen die binnen de barricades op de Piersonstraat slapen, ik vind dat die door moeten blijven slapen, omdat de toestand nog niet zo is dat ze er nu op uit moeten. Die mensen hebben we morgenvroeg veel te hard nodig. Mensen van buiten de barricades kunnen eventueel hier verder slapen (Pontanus), maar het gaat erom dat die mensen binnen zijn.”

“De ME bij de blokkade aan de Bloemerstraat is van plan de dranghekken op te schuiven tot achter het steegje bij de Bloemerstraat. Wat dus inhoud dat er via die kant niemand meer binnen kan komen.”

“Hallo, deze oproep is bestemd voor alle mensen in Nijmegen die solidair zijn met onze actie maar niet op de barricade of in de blokkade willen staan. Ze kunnen ook nog een heleboel doen. Voor die mensen is er vanavond om 9 uur in het gebouw van de KWJ een vergadering.”

“Ik wou even doorgeven dat de ME op de Bloemerstraat met gasmaskers op, in de wagens.”

“We hebben net een bericht doorgekregen dat het keukenpersoneel van de luchtmachtkazerne aan de Groesbeekseweg is opgeroepen om een maaltijd voor 2600 man klaar te maken. Dus 2600 man ME krijgen daar te eten.”

“Ik wil even iets zeggen wat belangrijk is voor de komende nacht. We hebben een hele lange nacht voor ons, het is nou 8 uur. Het is waarschijnlijk dat de grote actie van de ME pas begint om een uur of vier of vijf. Er zijn nou heel veel mensen aangekomen. Het is belangrijk dat mensen gaan slapen zodat ze morgen om vier uur fris zijn. Hetzelfde geldt voor mensen in de blokkades. Er zijn nu genoeg mensen, dus probeer je krachten te sparen, drink niet teveel alcohol.”

“Er zijn hier ontzettend veel mensen die nog nooit een steen in hun handen hebben gehad, die nog nooit geweld hebben gebruikt, die wachten op het geweld van tanks en mensen met knuppels.”

“Het is hier in Nijmegen nog nooit zo’n grote actie geweest, nog nooit hebben zoveel mensen in daden laten zien dat ze het niet meer eens zijn met dit beleid dat nergens op slaat. Het is een ongelofelijke steun van de bevolking die we krijgen.”

“Er was een mevrouw, die belde op, of we wel bewapend waren, want ze had nog een aantal ijzeren staven liggen.”